Προς: Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη
Κοιν: α) Υπουργό Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλη Κικίλια
β) Υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη
γ) Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια
Θέμα: «Δωσιδικία Λιμενικών – Απεμπλοκή του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. από το Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα»
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή είναι σώμα Ασφαλείας και όχι στρατιωτικό σώμα.
Αυτό προκύπτει:
α) Από το γεγονός ότι δεν υπάγεται στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, όπως όλα τα στρατιωτικά σώματα (Στρατός – Ναυτικό – Αεροπορία), αλλά στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (ΥΝΑΝΠ), για ένα διάστημα μάλιστα υπαγόταν στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
β) Από την ίδια τη φύση της αποστολής του, που αφορά καθαρά και μόνο αρμοδιότητες Σώματος Ασφαλείας (Κλάδοι: ασφάλειας και αστυνόμευσης, Ναυτιλίας, Ελέγχου πλοίων, Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και λοιπές υπηρεσίες εκτός υπουργείου).
γ) Από το γεγονός ότι τα μέλη του Σώματος εκτελούν προανακριτικά καθήκοντα υπαγόμενα στις εντολές των αρμόδιων κατά τόπων Εισαγγελέων.
δ) Από το ότι το Σώμα έχει αρμοδιότητα την άσκηση γενικής αστυνόμευσης, τροχαίας, καταστολή του εγκλήματος, οργανωμένης ασφάλειας, ναυσιπλοΐας, έρευνα και διάσωση στη θάλασσα κ.λπ.
Μετά την αναμφισβήτητη αυτή διαπίστωση, η ρητή υπαγωγή των μελών του Σώματος στο Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα, ειδικά στις διατάξεις του ν. 2287/1995, κατά τη γνώμη μας δεν έχει καμία βάση. Άλλωστε τόσο το προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας όσο και του Πυροσβεστικού Σώματος εξαιρέθηκαν από την υπαγωγή τους στον Σ.Π.Κ. και έτσι το Λ.Σ. παρέμεινε το μόνο σώμα Ασφαλείας που διατήρησε αυτή τη νομική υπαγωγή – δωσιδικία.
Η υπαγωγή των Λιμενικών στα Ναυτοδικεία για την εκ μέρους τους φερόμενη τέλεση ποινικών αδικημάτων, σε αντίθεση με τα μέλη των λοιπών σωμάτων Ασφαλείας που υπάγονται από πολλά χρόνια στα κοινά ποινικά Δικαστήρια, εκτός του ότι δεν έχει νομικό και ουσιαστικό υπόβαθρο, αποτελεί αναχρονισμό που μας επιβαρύνει υπέρμετρα και για αυτό το λόγο πρέπει να αντιμετωπιστεί με την ορθή νομοθετική ρύθμιση.
Είναι αντίθετο στην αποστολή του Σώματος, εν έτη 2026, και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην εξέλιξη του.
Ήδη από χρόνια, νομικοί, ακαδημαϊκοί αλλά και επαγγελματικοί κύκλοι έχουν ταχθεί επίσημα υπέρ της απεμπλοκής των Λιμενικών από τον Σ.Π.Κ.
Χαρακτηριστικά να αναφέρουμε σχετική επίσημη ημερίδα που πραγματοποιήθηκε το 2004 στο Δικηγορικό Σύλλογο Πειραιά με τη συμμετοχή Ακαδημαϊκών, Δικηγορικών και πληθώρας Λιμενικών που τάχθηκαν ομόφωνα υπέρ της απεμπλοκής.
Ο Αρχιπλοίαρχος Λ.Σ. (ε.α.) Τρύφωνας Χαρ. Κοροντζής κατά την εκπόνηση Διδακτορικής Διατριβής το 2011 με θέμα «Ο θεσμικός ρόλος του Λιμενικού Σώματος», στην σελίδα 269, αναφέρει χαρακτηριστικά «Ο στρατιωτικός χαρακτήρας του, µε την έννοια της ποινικής και πειθαρχικής δικαιοδοσίας του προσωπικού του, δεν εξυπηρετεί απολύτως τίποτα. Θα πρέπει δε το Λ.Σ. να αποστρατιωτικοποιηθεί µε την έννοια της απεμπλοκής του από την εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν για το Π.Ν., δημιουργώντας ένα σύγχρονο διοικητικό πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας, που θα ανταποκρίνεται στη νέα σύγχρονη πραγματικότητα και το ρόλο και την αποστολή που καλείται να επιτελέσει, ως Σώμα ασφαλείας, µε την παροχή της ανάλογης εκπαίδευσης και επιμόρφωσης στα στελέχη του.
Αυτό σε καμία περίπτωση δε σημαίνει ότι θα αλλάξει η στρατιωτική ιεραρχία και δομή. Προτείνεται η ποινική δωσιδικία του προσωπικού του Λ.Σ. στην τακτική ποινική δικαιοσύνη, αντί της στρατιωτικής δικαιοσύνης και η κατάρτιση ενός σύγχρονου πειθαρχικού δικαίου που θα διέπει τα στελέχη του.
Άλλωστε η πολιτεία µε την µη υπαγωγή του Λ.Σ. στις Ε.∆., …., το είδος και τη φύση των αρμοδιοτήτων που του έχει αναθέσει καθώς και το γεγονός ότι στις Λιμενικές Αρχές προΐσταται ο Περιφερειάρχης, προκύπτει σαφέστατα ότι αντιμετωπίζεται ως Σώμα ασφαλείας. Αυτό μάλιστα επιρρώνεται και από τη διατύπωση των διατάξεων του Ν. 2800/2000, όπου αντιμετωπίζεται σε σχέση µε το ρόλο και τις αρμοδιότητες της ΕΛ.ΑΣ., ως ο έτερος αστυνομικός μηχανισμός όπου ασκεί καθήκοντα γενικής αστυνόμευσης σε περιοχές µη δικαιοδοσίας της ΕΛ.ΑΣ.»
Το 2023 , η Εισαγγελέας Πρωτοδικών κα Ανδρομέδα Στεφανίδου, διακεκριμένη Ελληνίδα νομικός και συγγραφέας που ειδικεύεται στο ποινικό δίκαιο, εκπόνησε σχετική εμπεριστατωμένη μελέτη η οποία είναι δημοσιευμένη στο nomorama-nt.gr, (Σχετικός σύνδεσμος) με την οποία αναλύονται με επιχειρήματα οι λόγοι που το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή αποτελεί Σώμα Ασφαλείας και την αναγκαιότητα υπαγωγής των Οργάνων του στην Τακτική Ποινική Δικαιοσύνη, για την εκδίκαση όλων των ποινικών αδικημάτων που τελούνται από τους Λιμενικούς, τόσο για παραβάσεις στα πλαίσια της Υπηρεσίας τους, όσο και όταν τελούν ποινικά αδικήματα ως πολίτες.
Καθώς μας βρίσκει απολύτως σύμφωνους την επισυνάπτουμε στην επιστολή μας για να λάβετε γνώση αυτής.
Για την Ομοσπονδία μας η πρόσφατη κατάργηση των περιφερειακών ναυτοδικείων και της περαιτέρω δυσκολίας για την απονομή δικαιοσύνης για τα στελέχη του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. αποτέλεσε την «ευκαιρία» για την ανάδειξη του ζητήματος. Θα πρέπει μάλιστα να αναφερθεί πως η φύση εργασίας των Σωμάτων Ασφαλείας, σε αντιδιαστολή με τα Στρατιωτικά Σώματα, προϋποθέτει την καθημερινή τριβή με τους πολίτες τόσο ως συναλλασσόμενοι όσο και ελεγχόμενοι κατά την άσκηση των υπηρεσιακών καθηκόντων.
Δεν είναι τυχαίο μάλιστα το ότι με το ότι με το αρ.21 του Ν.4613/19 συστήνεται η ενιαία Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων των Σωμάτων Ασφαλείας η οποία έχει ως στόχο τον έλεγχο της παραβατικής συμπεριφοράς των Αστυνομικών των Λιμενικών και των Πυροσβεστών από ενιαίο φορέα ,αποδεικνύοντας ξεκάθαρα ότι το πλαίσιο του πειθαρχικού ελέγχου των στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας είναι κοινό και απαιτεί ενιαία οργάνωση από τα Αρχηγεία και των τριών Σωμάτων .
Παράλληλα θα αναφέρουμε ότι οι συνθήκες σε μισθολογικό και ασφαλιστικό επίπεδο (πενθήμερα ,νυχτερινά ,μάχιμη πενταετία κ.α.) διαφοροποιούν ξεκάθαρα τους Αστυνομικούς-Λιμενικούς και Πυροσβέστες από τους Στρατιωτικούς .
Δεν είναι κρυφό ότι αρκετά πανεπιστημιακά νομικά συγγράμματα τάσσονται υπέρ της κατάργησης της στρατιωτικής δικαιοσύνης και την υπαγωγή των στρατιωτικών δικαστών στα πολιτικά δικαστήρια, όπου σε περίπτωση που απαιτείται από τον δικαστή (των πολιτικών δικαστηρίων) η γνώση ειδικών θεμάτων (π.χ. στρατιωτικών) υπάρχουν ήδη θεσμοθετημένα τα καταλληλά δικονομικά εργαλεία για την υποβοήθηση του έργου του και την επίτευξη του σκοπού του.
Τέλος προκαταλαμβάνοντας τα διαχρονικά επιχειρήματα που παρουσιάζονται ως αντίθετα στο εγχείρημα, τολμάμε να τα θέσουμε εμείς απαντώντας τα κιόλας.
§ Θα απωλέσουμε την σχέση μας με το Μετοχικό Ταμείου Ναυτικού;
§ ΟΧΙ, καθώς και η Ελληνική Αστυνομία που τα στελέχη της δεν λογίζονται ως στρατιωτικοί, εξακολουθούν να είναι μέτοχοι στο αντίστοιχο Μετοχικό Ταμείο Στρατού.
§ Θα απωλέσουμε την δυνατότητα περίθαλψης μας στα στρατιωτικά νοσοκομεία;
§ ΟΧΙ, καθώς και η Ελληνική Αστυνομία που τα στελέχη της δεν λογίζονται ως στρατιωτικοί, εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στα στρατιωτικά νοσοκομεία.
Όσοι ταχθούν αντίθετοι στην πρόταση μας θα πρέπει πρώτα από όλα να αιτιολογήσουν ενδεικτικά τα κάτωθι:
§ Γιατί αυτός που εκτελεί τροχονομία στα λιμάνια της Χώρας είναι Στρατιωτικός;
§ Γιατί αυτός που εκδίδει άδειες χειριστή ταχυπλόων σκαφών είναι Στρατιωτικός;
§ Γιατί οι γενικότεροι έλεγχοι που διενεργούνται (αλιείας, τροχονομικοί, θαλάσσιων μέσων κτλ) εκτελούνται από Στρατιωτικούς;
§ Γιατί αυτός που εκδίδει ναυτικά φυλλάδια είναι Στρατιωτικός;
§ Γιατί αυτός που νηολογεί πλοία είναι Στρατιωτικός;
§ Γιατί αυτός που κάνει επιθεώρηση σε ένα πλοίο είναι Στρατιωτικός;
§ Γιατί αυτός που ελέγχει την κυκλοφορία των σκαφών και πλοίων στους λιμένες είναι Στρατιωτικός;
§ Και εν τέλη σε τι εξυπηρετεί το Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. να λογίζονται τα στελέχη του ως Στρατιωτικοί, που ως συνέπεια έχει την Υπαγωγή τους στον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα καθώς και άλλων περιορισμών που δεν τίθενται στα άλλα δύο Σώματα Ασφαλείας, όταν όλα τα αντίστοιχα προαναφερόμενα καθήκοντα εντάσσονται στις αρμοδιότητες των στελεχών της Ελληνικής Αστυνομίας (μη στρατιωτικών) αλλά και δημοσίων ή ιδιωτικών υπαλλήλων;
Κύριε Πρωθυπουργέ,
Όταν ακόμα και το σύνταγμα της Ελλάδος υπόκειται σε αναθεωρήσεις 1975/1986/2001/2008/2019, σύντομα επίκειται η επόμενη αναθεώρηση του, προκειμένου να προσαρμόζει το κράτος στις σύγχρονες τεχνολογικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, βελτιώνοντας την λειτουργίας της Πολιτείας, διορθώνοντας δυσλειτουργίες στην οργάνωση των κρατικών οργάνων και στη διαφάνεια, ενισχύοντας τα δημοκρατικά αντίβαρα, θεωρούμε αυτονόητο ότι επιβάλλεται για έναν Οργανισμό όπως το Λιμενικό Σώμα- Ελληνική Ακτοφυλακή η αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας του, της αποδέσμευσης του από το μακρινό παρελθόν δίνοντας του τα «πανιά» για να προχωρήσει μπροστά.
Όταν μια «νοοτροπία» έχει ριζώσει σε έναν οργανισμό για δεκαετίες, η αλλαγή αντιμετωπίζεται ως απειλή για την ταυτότητα του, δαιμονοποιώντας κάθε προσπάθεια για εκσυγχρονισμό που κρίνεται απαραίτητος για την πρόοδο και την εξέλιξη.
Όμως σε συνέχεια των προαναφερόμενων είναι ξεκάθαρο ότι δεν είμαστε οι μόνοι που θεωρούμε επιβεβλημένη την αλλαγή. Σίγουρα οι πλέον ένθερμοι υποστηρικτές της πρότασής μας είναι οι συνάδελφοί μας που βιώνουν εδώ και έτη τις αρνητικές προεκτάσεις της ένταξής μας στον ΣΠΚ.
Σήμερα, ως Πανελλήνια Ομοσπονδία Λιμενικών, θεωρούμε ότι το θέμα αυτό είναι ώριμο για να επιλυθεί νομοθετικά, το προβάλλουμε ως κυρίαρχο συνδικαλιστικό στόχο, και ζητούμε την καθοριστική συμβολή σας.
Για το ΔΣ
Πηγή: Γρ. Τύπου-Ενημέρωσης Π.Ο.Λ.
