Παρά τη γενικότερη μείωση των αιτήσεων για άσυλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε ετήσια βάση, η Ελλάδα εξακολουθεί να σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος αναλογικά με τον πληθυσμό της.
Τα νέα στοιχεία της Eurostat για τον Ιανουάριο του 2026 αναδεικνύουν τη χώρα μας ως το κράτος-μέλος με τη μεγαλύτερη πυκνότητα αιτούντων διεθνή προστασία, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πρωτιά στις υποδοχές ασυνόδευτων ανηλίκων.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της μεταναστευτικής πίεσης, καθώς τον Ιανουάριο του 2026 κατέγραψε 46,7 αιτούντες άσυλο ανά 100.000 κατοίκους. Ο αριθμός αυτός είναι υπερτετραπλάσιος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (11,4) και θέτει τη χώρα σε θέση σημαντικής πρόκλησης όσον αφορά τις υποδομές υποδοχής και τις διαδικασίες ταυτοποίησης.
Ακόμη πιο κρίσιμη είναι η κατάσταση στο ζήτημα των ασυνόδευτων ανηλίκων. Η Ελλάδα κατέλαβε την πρώτη θέση σε ολόκληρη την ΕΕ, δεχόμενη 375 αιτήσεις από παιδιά που ταξίδεψαν χωρίς κηδεμόνα, ξεπερνώντας ακόμη και παραδοσιακούς προορισμούς με πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό, όπως η Γερμανία (200) και η Ισπανία (170). Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για ειδική μέριμνα και ενίσχυση των δομών προστασίας ανηλίκων στη χώρα μας.
Μετατόπιση των ροών στην ΕΕ και συγκέντρωση σε τέσσερις χώρες
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Ιανουάριος του 2026 παρουσίασε μια μεικτή εικόνα. Συνολικά, 51.160 άτομα υπέβαλαν αίτηση για άσυλο για πρώτη φορά, αριθμός μειωμένος κατά 23% σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2025, αλλά αυξημένος κατά 7% σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα (Δεκέμβριο 2025).
Η γεωγραφική κατανομή των αιτούντων παραμένει ανισομερής, καθώς μόλις τέσσερις χώρες —Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία και Γερμανία— απορρόφησαν το 75% του συνολικού όγκου των πρωτοεμφανιζόμενων αιτούντων. Η Ισπανία και η Ιταλία, με περισσότερες από 10.000 αιτήσεις η καθεμία, επιβεβαιώνουν ότι ο μεσογειακός διάδρομος παραμένει η βασική πύλη εισόδου, θέτοντας σε διαρκή δοκιμασία την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και τη διαχείριση των συνόρων.
Παγκόσμια κρίση
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εστίες κρίσης αποτυπώνονται ξεκάθαρα στην προέλευση των μεταναστών. Για τον Ιανουάριο του 2026, οι Βενεζουελάνοι αποτέλεσαν τη μεγαλύτερη ομάδα αιτούντων άσυλο (7.300), γεγονός που εξηγεί την υψηλή πίεση που δέχεται η Ισπανία λόγω γλωσσικών και ιστορικών δεσμών.
Ακολουθούν οι υπήκοοι από το Αφγανιστάν (4.790), το Μπαγκλαντές (2.940) και την Αίγυπτο (2.280). Ιδιαίτερη σημασία έχει η αύξηση των ροών από την Αίγυπτο, καθώς οι Αιγύπτιοι αποτελούν πλέον την κύρια εθνικότητα (270 άτομα) μεταξύ των ασυνόδευτων ανηλίκων που φτάνουν στην Ευρώπη, ακολουθούμενοι από υπηκόους της Σομαλίας και της Βενεζουέλας.
Η γεωπολιτική αστάθεια στη Λατινική Αμερική, τη Μέση Ανατολή και το Κέρας της Αφρικής συνεχίζει να τροφοδοτεί το μεταναστευτικό ζήτημα, καθιστώντας το μια μόνιμη πρόκληση που απαιτεί διεθνή συνεργασία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
