Η νομοθεσία για την απάτη στην Ελλάδα ορίζεται κυρίως από τον Ποινικό Κώδικα, με κεντρικό άξονα το Άρθρο 386 ΠΚ και τις ειδικότερες μορφές του, όπως η απάτη με υπολογιστή (phishing, e-banking). Το πλαίσιο έχει αυστηροποιηθεί σημαντικά με τον Νόμο 5090/2024, ενώ τον Οκτώβριο του 2026 κατατέθηκε νέα διάταξη στη Βουλή που μετατρέπει τις τηλεφωνικές απάτες σε κακούργημα από το πρώτο ευρώ.
1. Η Γενική Μορφή της Απάτης (Άρθρο 386 ΠΚ)
Απάτη διαπράττει όποιος, με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος, βλάπτει ξένη περιουσία πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων.
- Πλημμεληματική Μορφή (Βασική): Όταν η ζημία είναι μικρότερη των 120.000 ευρώ, τιμωρείται με φυλάκιση (και πλέον, βάσει του νέου Ποινικού Κώδικα του 2024, οι περισσότερες ποινές φυλάκισης εκτίονται πραγματικά ή μετατρέπονται). Αν η ζημία είναι ιδιαίτερα μεγάλη, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον 3 μηνών και χρηματική ποινή.
- Κακουργηματική Μορφή: Αν η συνολική ζημία ή το όφελος υπερβαίνει τα 120.000 ευρώ, το αδίκημα μετατρέπεται σε κακούργημα και τιμωρείται με κάθειρξη έως 10 έτη και χρηματική ποινή.
- Απάτη κατά του Δημοσίου: Αν η απάτη στρέφεται κατά του Ελληνικού Δημοσίου, ΝΠΔΔ ή ΟΤΑ και η ζημία ξεπερνά τα 120.000 ευρώ, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών και η παραγραφή αγγίζει τα 20 έτη.
2. Απάτη με Υπολογιστή & Phishing (Άρθρο 386Α ΠΚ)
Καλύπτει το ψηφιακό έγκλημα, όπως την κλοπή χρημάτων μέσω web banking, το phishing και την αλλοίωση ψηφιακών δεδομένων.
- Τιμωρείται με τις ίδιες ποινές (πλημμέλημα ή κακούργημα ανάλογα με το ποσό των 120.000 ευρώ).
- Η ποινική δίωξη ασκείται ανεξάρτητα από το αν τα θύματα είναι γνωστά ή άδηλα (π.χ. μαζικές επιθέσεις με SMS/email).
- Αστική Ευθύνη & Τράπεζες: Σύμφωνα με τον Νόμο 5019/2023 και την πρόσφατη νομολογία, υπάρχει πλέον σαφές πλαίσιο συνυπαιτιότητας και αποζημίωσης των πελατών από τις τράπεζες σε περιπτώσεις ηλεκτρονικής απάτης, εφόσον δεν αποδεικνύεται βαριά αμέλεια του θύματος.
3. Πρόσφατη Αυστηροποίηση: Τηλεφωνικές Απάτες (Οκτώβριος 2026)
Λόγω της έξαρσης των επιτήδειων που υποδύονται γιατρούς, λογιστές ή αστυνομικούς (κυρίως σε βάρος ηλικιωμένων), ψηφίζεται ειδική νομοθετική διάταξη:
- Οι τηλεφωνικές απάτες χαρακτηρίζονται ως ιδιώνυμο κακούργημα «από το πρώτο ευρώ».
- Οι συλληφθέντες θα οδηγούνται απευθείας στη φυλακή, χωρίς δυνατότητα αναστολής.
